Publicaties over het hoger onderwijs

Hieronder staan enkele publicaties die betrekking hebben op het hoger onderwijs.

Maria van Holten en Rietje van Vliet, Projectonderwijs in het hbo. De docent als projectontwikkelaar en projectbegeleider. Bohn Stafleu van Loghum 2009.
Onderwijsprojecten bieden een krachtige leeromgeving waarbinnen studenten op een uitdagende manier nieuwe kennis opdoen.
Aan de hand van theoretische modellen bedenken ze oplossingen voor complexe beroepsvraagstukken. In het begin wordt de beroepspraktijk vooral nagebootst. Naar mate de studie vordert, werken ze vaker aan projectopdrachten uit de reële beroepspraktijk. Studenten leren hiermee zelf het werk te zien, zichzelf opdrachten te geven, planmatig te werken en zelf op onderzoek uit te gaan.
Een boek voor hbo-docenten over het ontwikkelen en begeleiden van onderwijsprojecten.

Rietje van Vliet, ‘Studiegedrag 2008. Studenten zijn mondige, pragmatische en gemakzuchtige wezens’, in: Beroep:Docent 2, 2 (september 2008), p. 14-15.
Jongeren zijn assertief, direct, werken goed samen en nemen niet meer voetstoots aan wat de docent zegt. Maar echt studieus zijn ze niet, vonden de docenten die hebben meegedaan aan de internetpeiling van Beroep:Docent. Een boek raadplegen is er niet meer bij. ‘Alles gaat via de computer. Als ze daar niks bruikbaars vinden, zoeken ze niet verder.’ Maar met een zes-minnetje voor orde, vlijt en netheid wordt de generatie 2008 toch weer goedgekeurd.

Rietje van Vliet, ‘Meer meesters naar de masters’, in: Het Onderwijsblad 26-1-2008.
De vraag in het onderwijs naar leerkrachten met een masteropleiding stijgt. Dat is ook de bedoeling, want het niveau in alle sectoren van het onderwijs moet omhoog, vindt ook de AOb. Maar het aanbod aan masters in de educatieve sector groeit zo snel dat het overzicht zoekraakt. Het Onderwijsblad deed een verkennend onderzoek bij hogescholen en universiteiten. ‘Ik kan me voorstellen dat er straks massa’s aanvragen voor nieuwe masters liggen te wachten.’

Rietje van Vliet, ‘Het leren van docenten is meestal niet gepland’, in: Beroep:Docent 1, 1 (december 2007), p. 22-23.
De kwaliteit van docenten moet omhoog, betoogt de commissie Rinnooy Kan in het rapport Leerkracht! dat in september uitkwam. Moet iedereen daarom naar een cursus of masteropleiding? Dat zeker niet, vindt Ilse van Eekelen, secretaris van de commissie. Zij promoveerde twee jaar geleden op een onderzoek naar het leren van docenten. ‘Docenten leren vooral van elkaar.’

Maria van Holten, Rietje van Vliet et al., Het ontwerpen van cursussen. De didactiek van het professioneel redeneren. Hogeschool Rotterdam 2006.
Dit boek kwam tot stand samen met de BDF-Adviesgroep. In het htno blijken bepaalde kennisvakken voor veel studenten struikelblokken te zijn. Docenten staan voor de opgave deze vakken – cursussen – dusdanig in te richten dat studenten zich de noodzakelijke kennis gemakkelijk eigen kunnen maken.
Het ontwerpen van cursussen is een didactische leidraad voor docenten die voor de kennisvakken uit het curriculum modules ontwikkelen en modulehandleidingen schrijven. De lezer volgt stap voor stap de fasen van de moduleontwikkeling. Iedere stap wordt geïllustreerd met concrete voorbeelden uit de onderwijspraktijk.

Yvonne van de Meent en Rietje van Vliet, ‘De omstreden comeback van het kort hbo’, in: NRC Handelsblad maart 2006.
De korte hbo-studie is terug van weggeweest. In september starten elf hogescholen met tweejarige programma’s die worden afgesloten met een associate degree. De nieuwe korte studies moeten een bijdrage leveren aan het vergroten van het aantal hoogopgeleiden. Maar tegenstanders vrezen dat de introductie van de ‘halve bachelor’ juist leidt tot een verlaging van het opleidingsniveau.

Yvonne van de Meent en Rietje van Vliet, ‘Wetenschappers afrekenen op prestaties’, in: NRC Handelsblad  januari 2005.
Als de Nederlandse universiteiten internationaal willen blijven meetellen, moet het onderzoeksbudget van 1,4 miljard euro dat de universiteiten jaarlijks ontvangen, slimmer verdeeld worden. Het geld moet terechtkomen bij de beste onderzoekers, vindt minister Van der Hoeven, verantwoordelijk voor het wetenschapsbeleid. In 2006 moet er een set prestatie-indicatoren liggen waarmee onderzoekers afgerekend kunnen worden op hun prestaties. In Engeland hebben ze al bijna twintig jaar ervaring met prestatiebekostiging, maar is het systeem nog steeds omstreden. ‘Een moeras van zwendel, bedrog en koehandel.’

Yvonne van de Meent en Rietje van Vliet, ‘Een snufje universiteit. Onderzoek op hogescholen komt moeizaam van de grond’, in: NRC Handelsblad 2005.
Honderden lectoren moeten het onderzoek en onderwijs op hogescholen op een hoger plan brengen. Het exclusieve recht op het verstrekken van doctorstitels wankelt.